Το οργανωμένο έγκλημα στη χώρα δεν λειτουργεί ως πυραμίδα με έναν “νονό” στην κορυφή. Λειτουργεί ως δίκτυο επιχειρηματιών της παρανομίας. Πυρήνες χρηματοδότησης, διαχειριστές αγορών, άνθρωποι της «βρώμικης δουλειάς» και ενδιάμεσοι που ξεπλένουν, καλύπτουν, διευκολύνουν. Το μοντέλο είναι ευέλικτο, πολυδραστήριο και – κυρίως – προσαρμοστικό.
Οι βασικές αγορές είναι γνωστές: ναρκωτικά, λαθρεμπόριο καπνικών και καυσίμων, εκβιασμοί και «προστασία», διακίνηση μεταναστών, οικονομικές και ψηφιακές απάτες.
Το κοινό τους σημείο δεν είναι η βία. Είναι το χρήμα. Η βία είναι εργαλείο – όχι σκοπός.
Οι πρόσφατες εκτελέσεις δεν είναι εκρήξεις ανομίας. Είναι δείκτες αναδιάρθρωσης αγοράς. Όταν αλλάζει η ισορροπία ισχύος, η βία λειτουργεί ως μήνυμα.
Όμως το οργανωμένο έγκλημα δεν επιβιώνει μόνο με όπλα και χρήμα. Επιβιώνει με πρόσβαση.
Καμία σταθερή εγκληματική αγορά δεν αντέχει χωρίς θεσμικά κενά. Χωρίς διοικητική αδράνεια. Χωρίς επιλεκτική εφαρμογή του νόμου. Η θεσμική διαπερατότητα είναι ο σιωπηλός πολλαπλασιαστής ισχύος των δικτύων.
Και υπάρχει ακόμη ένας κρίσιμος μηχανισμός: η παραγωγή φόβου.
Σε κάθε σταθερή εγκληματική δομή, η σιωπή δεν είναι τυχαία. Καλλιεργείται.
Όποιος επιχειρεί να διαρρήξει την αλυσίδα ανομίας — είτε από μέσα είτε από έξω — γνωρίζει ότι θα βρεθεί αντιμέτωπος με συνέπειες. Αυτές δεν είναι πάντα θεαματικές. Μπορεί να είναι κοινωνικές, επαγγελματικές, ηθικές. Μπορεί να είναι απομόνωση, στοχοποίηση, απαξίωση. Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να λάβουν και βίαιη μορφή.
Το ουσιώδες δεν είναι ο τρόπος. Είναι το μήνυμα:
η παραβίαση της σιωπής έχει κόστος.
Αυτός ο μηχανισμός είναι που καθιστά τα οργανωμένα δίκτυα ανθεκτικά. Όχι επειδή είναι πανίσχυρα, αλλά επειδή καταφέρνουν να μετατρέπουν τον φόβο σε δομικό στοιχείο λειτουργίας. Όταν η μαρτυρία σπανίζει, όταν η πληροφορία δεν ρέει, όταν οι θεσμοί δεν προστατεύουν επαρκώς όσους μιλούν, τότε η αλυσίδα παραμένει άθραυστη.
Το οργανωμένο έγκλημα δεν ανθεί μόνο στη σκιά.
Ανθεί στις ρωγμές των θεσμών — και στη σιωπή που αυτές παράγουν με τους απανταχού γραβατωμένους που διατηρούν εγκάρδιους φίλους σε κελιά του κορυδαλλού. Η Ελλάδα έχει παραδοθεί στο οργανωμένο έγκλημα,όσες και όποιες επιτυχίες καταγράφονται από κάποιους αξιωματικούς της ΕΛΑΣ δεν είναι ικανές να αναστρέψουν την πορεία.
Ξ.Α
