Ο ζωγράφος και αγιογράφος Θεόφιλος Κεφαλάς-Χατζημιχαήλ, που έζησε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, αποτύπωσε -ανάμεσα στα πολλά έργα του- μορφές ηρώων και γεγονότα του Αγώνα της Εθνεγερσίας, όπως «Η Ελλάς αναγεννάται και ο Φεραίος», «Ο χορός του Ζαλόγγου», «Ο Αθανάσιος Διάκος», «Ο θάνατος του Μάρκου Βότσαρη», «Ο Κατσαντώνης στα Τζουμέρκα», «Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης καταδιώκων τον Ρεσίτ πασά», «Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης συναθροίζει εις την Λίμνην Λέρνην τους νικητάς του Δράμαλη», «Οι γιγαντομάχοι ήρωες Σταμάτης Νικηταράς, Ιωάννης Γκούρας και Οδυσσέας Ανδρούτσος» κ.ά.
Η παράσταση «Θεόφιλος», που παρουσιάστηκε σήμερα στη Βουλή των Ελλήνων, μετά από τρεις συνεχόμενες θεατρικές περιόδους στην Αθήνα και σε ολόκληρη την Ελλάδα, υπό την αιγίδα του Μουσείου Θεόφιλος και του Δήμου Μυτιλήνης, είναι ένα μονόπρακτο του Θανάση Σκρουμπέλου, σε σκηνοθεσία Νίκου Βερλέκη, με τον ηθοποιό Θοδωρή Προκοπίου στο ρόλο του μεγάλου ζωγράφου.
Προλογίζοντας την παράσταση ο Πρόεδρος της Βουλής, κ. Κωνσταντίνος Τασούλας, ανέφερε: «Η παράσταση που θα παρακολουθήσουμε περιγράφει με θεατρικό, καλλιτεχνικό τρόπο μία απίστευτα δύσκολη ζωή ενός απίστευτα μεγάλου καλλιτέχνη. Και θα δούμε πόσο σύνηθες είναι και πόσο άδικο, αλλά πραγματικό, να αναγνωρίζεται κανείς πολύ αργότερα. Να σκεφθείτε ότι ο Θεόφιλος έφτασε να εκτεθεί και στο Λούβρο! Πολύ αργότερα από το χλευασμό και την περιθωριοποίηση που του είχαν επιφυλάξει». Τόνισε δε ότι «ο Θεόφιλος είναι αυτός που ζωγράφισε με το δικό του ανεπανάληπτο τρόπο την Επανάσταση του ’21, κι όχι μόνο τη ζωγράφισε αλλά και την φόρεσε! Ήταν ντυμένος με φουστανέλα, παρά το ότι αυτό αποτέλεσε το αίτιο απίστευτης χλεύης εναντίον του. Ο Σεφέρης μίλησε για το δίδυμο Μακρυγιάννη-Θεόφιλου, το 1943, στην Αίγυπτο, και ταύτισε τον Μακρυγιάννη με τον Θεόφιλο».
Σημειώνεται ότι δύο από τα έργα του Θεόφιλου, «Ο Κατσαντώνης στα Τζουμέρκα» και «Ο Μάρκος Μπότσαρης επιτίθεται στο στρατόπεδο των Τούρκων στο Κεφαλόβρυσο» ανήκουν στη Συλλογή Έργων Τέχνης της Βουλής και εκτίθενται στην έκθεση για την επέτειο των διακοσίων χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.